Overdag valt het mee. Je snuit een paar keer, je werkt gewoon door en je denkt dat het bij een dag of drie blijft.
Dan ga je liggen. Binnen tien minuten zit je neus volledig dicht, gaat je mond open en lig je te ademen als een bulldozer.
De volgende ochtend voel je je slechter dan de dag ervoor, en dat is precies hoe een verkoudheid van drie dagen een week slechte nachten wordt.
Waarom een beetje zwelling zoveel doet
Je neusgang is op het smalste punt maar een paar millimeter breed. Een virus in je slijmvliezen laat die opzwellen en er komt extra slijm bij.
Een millimeter minder ruimte klinkt als niks. Voor de lucht die erdoor moet is het veel meer dan dat, want hoe nauwer de doorgang, hoe harder de weerstand oploopt. Halveer je de opening, dan moet je lichaam een veelvoud aan kracht zetten voor dezelfde hoeveelheid lucht.
Dat is de reden dat je overdag nog prima doorkomt en in bed ineens niks meer krijgt.
Liggen maakt het erger
Zodra je horizontaal ligt stroomt er meer bloed naar je hoofd en zwellen je slijmvliezen extra op. De marge die je nog had is dan weg.
Er komt nog iets bij. Je neus werkt om beurten, met altijd één kant die staat te rusten. Die rustende kant gaat bij een verkoudheid van halfdicht naar helemaal dicht, en dan hou je één neusgat over dat het in zijn eentje moet doen.
Op dat moment doet je lichaam wat het altijd doet als de weerstand te groot wordt. Je mond gaat open.
De cirkel die je nacht kost
Je mond geeft geen weerstand. De lucht gaat er in grote happen door, dus je gaat sneller en oppervlakkiger ademen dan je in rust hoort te doen.
Je lichaam leest dat als een lichte alarmstand. Je hartslag loopt op, je zenuwstelsel blijft alerter en je schiet honderden keren per nacht kort wakker zonder dat je het onthoudt. Je blijft daardoor in de lichte fases hangen, en dat is de reden dat je acht uur in bed kunt liggen en toch het gevoel hebt dat je niet echt hebt geslapen.
Het uitdrogen komt daar nog bovenop. Je keel wordt ruw en geïrriteerd, je gaat hoesten en van dat hoesten word je wel echt wakker. Dat is het stuk dat je 's ochtends voelt, terwijl de rest zich in je slaap heeft afgespeeld.
En dat is precies wat je nu het minst kunt gebruiken. Je immuunsysteem doet het grootste deel van zijn werk in de diepe slaap, dus een nacht die in stukken ligt geeft je virus meer tijd.
Reken op zeven tot tien dagen voor een gewone verkoudheid. Hoe je nachten gaan bepaalt voor een groot deel hoe die dagen voelen.
Wat je eraan kunt doen
Spoel je neus voor het slapen met zout water. Dat haalt slijm en korstjes weg en het bevochtigt je slijmvlies, en je mag het zo vaak doen als je wil.
Grijp je naar een neusspray met een werkzame stof, hou het dan bij maximaal vijf dagen. Langer gebruiken geeft een terugslag waarbij je neus dichter gaat zitten dan voor je begon.
Leg je hoofdeinde een paar centimeter hoger en ga op je zij liggen. Minder bloed naar je slijmvliezen, minder zwelling, meer ruimte.
Hou de lucht in je slaapkamer vochtig en fris. Droge stooklucht irriteert een slijmvlies dat al overprikkeld is, dus zet je raam op een kier en hang eventueel een natte handdoek over de verwarming.
Zit je neus volledig dicht, laat de mondtape dan liggen. Je mond is op dat moment je enige weg naar lucht en dat moet zo blijven. Neusstrips mogen wel, want die trekken je neusvleugels naar buiten en houden je neusgang open met een spalkje. Vaak is dat genoeg om net weer door je neus te kunnen. Zodra je neus het weer aankan is mondtape de manier om je mond dicht te houden, zodat je ademhaling weer rustig en diep wordt.
De gewoonte voor deze week
Spoel je neus met zout water voordat je in bed stapt. Elke avond zolang je verkouden bent, en daarna gewoon in het stookseizoen.
Leg er een extra kussen bij en ga op je zij liggen. Twee handelingen van een halve minuut.
Let op je keel als je wakker wordt. Ruw en droog betekent dat je nacht door je mond is gegaan, en dat is het eerste wat verandert.
Elke Nacht 1% Beter.
Guy Veeke
PS: Ben je over je verkoudheid en slaap je nog steeds slecht?
Dan kan het zijn dat het mondademen is blijven hangen. De combinatie van neusstrips en mondtape zet je terug op je neus, zodat je nachten weer iets opleveren.
